Tips om je paard optimaal te managen.

Het managen van je paard, dat klinkt redelijk overdreven. Een beetje belachelijk misschien zelfs. Managers, die heb je in het bedrijfsleven, in de horeca, de zorg en andere instellingen. Grote artiesten hebben een manager en ook profvoetballers. Maar een paard? Toch is dat precies wat je paard nodig heeft. Gelukkig hoef je daar geen duurbetaalde externe manager voor in te huren, want die manager voor je paard, dat ben jij!

Net als in een grote organisatie is het niet handig als iedereen maar wat doet. Als activiteiten niet op elkaar afgestemd zijn. Dan worden dingen te laat gedaan, dubbel gedaan, niet goed gedaan of helemaal niet gedaan. En dat zorgt voor problemen.

Zo ook bij je paard. Voor je paard en zijn gezondheid maakt het natuurlijk nogal een verschil of je de hoefsmid pas belt als de ijzers er al onderuit vallen, hij er helemaal overheen is gegroeid of dat je precies weet hoe lang je paard goed op zijn voeten blijft staan en dus de smid tijdig laat komen.

De huidige corona crisis biedt ruimte voor bezinning. Over hoe we zelf ons leven leiden, wat echt belangrijk is en hoe we met de wereld omgaan. Misschien is het ook een mooi moment om eens goed na te denken over hoe we met ons paard omgaan. We proberen het natuurlijk allemaal goed te doen, dat zie ik ook steeds als ik onderweg ben, met paarden en eigenaren werk of cursussen verzorg. Maar misschien kan het nog beter. Wellicht kunnen onderstaande tips je verder helpen. Uiteraard zijn hierop allerlei varianten mogelijk en het is ook geenszins compleet! Er zijn verschillende manieren van paarden houden en trainen en ik heb ook niet de wijsheid in pacht.  Maar denk er gewoon eens over na. Als we nog bewuster omgaan met onze paarden en steeds weer bijleren kunnen we het ook steeds een beetje beter doen <3

TIPS

Houd alles van je paard bij

  • Houd in een app, schrift of in je agenda alles bij. Van de trainingen (en hoe deze gingen), het ontwormen, de inentingen tot wanneer de diverse behandelaars moeten komen. Plan waar mogelijk ook alvast de volgende afspraak in zodra je paard gedaan wordt.Door alles bij te houden kom je er ook achter wat wel en niet werkt en wat wel en niet normaal is voor je paard. Hoe liep je paard na die behandeling? Moet hij steeds even wennen aan zijn nieuwe beslag? En de momenten dat hij toch wat koliekerig lijkt, is daar een patroon in te ontdekken?

Check zijn algemene gezondheid en waarden dagelijks

  • Meet geregeld de temperatuur van je paard, liefst op een vast moment. Bekijk zijn mest en voel hem geregeld af. Ook zaken als ademhaling en hartslag in rust kun je eenvoudig zelf leren opnemen. Vraag je dierenarts eens om je dit te leren. Zo ken je zijn normale waarden en weet je wanneer deze afwijkend zijn. Bekijk het paard ook geregeld aan de longeerlijn en aan de hand op harde en zachte bodem. Let wel: het moet wel veilig zijn. Een gezond paard dient hierbij geen kreupelheden te laten zien.
palpatie been paard

Voel dagelijks de benen van je been af, zo kun j e vroegtijdig problemen herkennen.

Beslag: wacht niet te lang, plan je afspraak tijdig in

  • Over het beslag: Na een tijdje weet je hoe lang er bij jouw paard tussen beslag of bekap beurten moet zitten. In de winter kan er wel eens een weekje langer tussen zitten. Bedenk wel dat voeten genoeg moeten kunnen groeien, maar dat het zeker ook niet goed is om voeten te lang en te plat te laten worden. Na het bekappen krijgt je paard dan te maken met een groot verschil in stand terwijl hij voordat hij bekapt wordt juist last kan hebben van lange tenen. Gemiddeld doen paarden zo’n 8 weken met hun beslag. Topsportpaarden worden vaak eerder gedaan, na 6 of soms al 5 weken. Sommige andere paarden kunnen tot wel 10 weken goed op hun voeten blijven staan. Bel niet pas als het paard echt te lange voeten krijgt. Geef je smid de kans om het tijdig in te plannen.  Een andere goede tip: leer van een goede smid om zelf een ijzer te verwijderen of een paar nagels terug te slaan. Zorg dat je hiervoor materiaal hebt. Je zult merken dat het heel fijn is als je paard met een krom ijzer loopt, in een lip is gaan staan of een loszittend ijzer heeft…

Zadels: laat deze geregeld checken óp je paard

  • Plan tenminste jaarlijks een zadelcontrole in. Moet je zadel opgevuld worden? Zorg dan dat de zadelmaker het zadel daarna óók weer op het paard komt passen zodat jullie zeker weten dat het goed past. Hoe goed iemand vooraf ook kijkt en meet en hoe netjes een zadel ook gevuld wordt, een controle na het vullen is echt nodig. Let ook op dat je je zadel niet ieder jaar bij laat vullen zonder het ooit leeg te laten halen. Als er ieder jaar extra wol wordt bijgestopt worden de kussens uiteindelijk te hard. De enige remedie: de kussens leeghalen en opnieuw vullen met hoogwaardig vulmateriaal (vaak wol). En wordt je paard wat ronder op de wei, valt hij af, ontwikkelt hij bespiering of raakt hij deze juist kwijt? Dan is het verstandig de zadelpasser eerder te laten komen.

Laat je fysiotherapeut of osteopaat komen vóórdat je problemen ervaart

  • Fysiotherapeuten, osteopaten of sportmasseurs kunnen een waardevolle ondersteuning zijn voor je paard. Wacht hier bij voorkeur niet mee totdat je een probleem hebt. Paarden kunnen heel goed compenseren en laten vaak pas in een laat stadium zien dat ze problemen hebben. Hierdoor kunnen blessures ontstaan, kan een paard verzet gaan geven of kan het rijden voor ruiter en paard minder prettig worden. Bewegingsbeperkingen, blokkades in de wervelkolom, pijn, een afwijkende spierspanning en meer kunnen door deze hulpverleners geconstateerd en behandeld worden. Een goede therapeut zoekt de samenwerking met onder andere je dierenarts, hoefsmid en trainer en verwijst waar nodig door. De benodigde frequentie verschilt per paard en is ook afhankelijk van wat er van een paard gevraagd wordt. Eens per jaar is een aardig begin, maar in een jaar kan er ook erg veel gebeuren. 3 tot 4x per jaar geeft meer zekerheid en meer mogelijkheden om een paard echt goed te verbeteren of ondersteunen. Als er een probleem gevonden wordt kan het nodig zijn een paard, net zoals dit humaan gebeurt enkele keren achter elkaar te behandelen. Het kan echter ook van belang zijn ook iets te veranderen in training of management om zo dit probleem in het vervolg te voorkomen!
Fysiotherapie bij paarden

Preventief behandelen kan problemen voorkomen.

Maak een trainingsschema, plan je seizoen en verdiep je in hoe een paardenlichaam werkt

  • Training: Als ruiter ben je de personal trainer van je paard. Als je dit echt goed wilt doen dan is het handig om te weten hoe een paardenlichaam in elkaar zit en hoe je het middels training kunt beïnvloeden. Verdiep je hier eens in. Lees een paar boeken hierover of volg een cursus. Wees wel kritisch op wat je leest en hoort. Niet alles wat op internet staat is waar. Niet ieder onderzoek is even goed uitgevoerd. Gelukkig kent Nederland een aantal deskundigen die je veel praktische handvatten en bruikbare kennis kunnen geven op dit gebied. Ik heb het dan niet alleen over reguliere instructie maar over kennis van anatomie, biomechanica en inspanningsfysiologie. En het goede nieuws is: dit is echt hele leuke, interessante materie die je direct kunt vertalen naar de training en de planning met je paard. Maak ook eens een seizoensplanning en een weekplanning. Zorg voor een logische opbouw naar concours. Plan niet een zware training net na je les of net voor je les. Geef je paard ook niet eerst 3 dagen vrij voor je zwaarder gaat trainen. Maar begin ook tijdig in het seizoen met trainen om je paard fit genoeg te krijgen.  Bepaal welke momenten je wilt pieken en realiseer je dat dat niet iedere week kan …
Maak een traningsschema voor je paard

Plan je trainingen en wedstrijden om over- of ondertraining te voorkomen.

Laat een rantsoenberekening maken voor je paard en geef alleen wat nodig is

  • Voeding: Hier wordt wel eens makkelijk over gedacht. Je geeft een paard hooi en brok en hij doet het prima. Dat kan ook best, maar soms is er meer nodig. En soms is het juist andersom. Dan wordt een paard bijna vergiftigd door alle supplementen en vetgemest door veel te veel voer… Laat eens uitrekenen wat je paard echt nodig heeft en begin met een analyse van het ruwvoer. En minstens zo belangrijk: hoe wordt het voer gegeven? Hoe vaak krijgt het paard voer? Meerdere voerbeurten is wenselijk. Wanneer is de eerste en laatste voerbeurt? Bij voorkeur krijgt het paard eerst hooi en daarna krachtvoer. Het is het beste als het paard niet langer dan 6 uur geen beschikking heeft over eten. Dat betekent bijvoorbeeld dat het fijn is dat de laatste voorbeurt (hooi) rond 22u ’s avonds is. Is dat niet haalbaar? Denk dan aan een slowfeeder of zorg voor voldoende schoon stro als je paard daarop kan staan.
    voeding voor paarden

    Goede voeding is de basis van een goede gezondheid bij paarden.

Kijk eens kritisch naar de leef- en trainingsomstandigheden

  • Kijk ook eens kritisch naar alle andere zaken die je paard beïnvloeden. Denk dan onder andere aan de bodem. Is de longeercirkel bijvoorbeeld heel zwaar en ongelijk, dan is het wellicht beter om je paard daar niet in te longeren. Gaat je paard volledig uit zijn dak als hij als laatste naar binnen gehaald wordt? Dan is het misschien een optie om hem niet als laatste binnen te halen. Wellicht dat een ander paard het geen probleem vindt om als laatste binnen gehaald te worden. En veel paarden functioneren goed in een kudde, maar een enkeling toch niet. Blijf goed naar je paard kijken, ook als je denkt alles ideaal geregeld te hebben.

Blijf leren, blijf jezelf als ruiter, trainer, verzorger en paardeneigenaar ontwikkelen

  • Tenslotte is het goed jezelf te blijven ontwikkelen. Kennis helpt ons om het beter te doen. Vaak gaat iets niet mis uit onwil, maar uit onwetendheid. Volg een cursus of opleiding. Van inspanningsfysiologie, tot voeding, biomechanica, anatomie, de pasvorm van zadels en het herkennen van pijnsignalen.  Als het om je paard gaat is werkelijk alles interessant!

Zo is er nog wel meer te bedenken dat kan bijdragen aan een blij en gezond paard. En jij, jij bent de manager. Jij behoudt overzicht. Je zet soms je roze bril af en kijkt eens kritisch naar hoe het echt gaat, naar wat eventueel nog beter kan. Vervolgens verruil je de managerspet en -pak weer voor je cap en paarden outfit en ga je lekker aan de slag.

Goed management kan de kans op blessures, ziekte of andere ongemakken sterk verkleinen. Het zorgt voor meer paardenwelzijn. Durf je paard niet alleen te zien als goede vriend, sportmaatje en hobby. Zie hem ook als een belangrijk project dat gemanaged moet worden. En als dat goed gebeurt zal dat project waarschijnlijk goed uitpakken. Dat wil zeggen: dan kunnen jij en je paard optimaal genieten en presteren! Maar weet ook: we kunnen nooit alles goed doen en maken allemaal fouten. We leren iedere dag, maar dat maakt het ook boeiend <3

De belangrijkste tips: houd alles bij, noteer wat je doet en hoe dat uitpakt, maak een schema en maak tijdig afspraken. En vooral: blijf echt goed naar je paard kijken.

Laat ons weten hoe jij het management van je paard aanpakt! Wat heb je geleerd of verbeterd? Hoe houd je alles bij en hoe blijf je bijleren? We lezen het graag!

En wil je meer weten? Klik dan door naar onze cursussen of fysiotherapie en chiropractie.

Gisella Bartels, paardenfysiotherapeut, D'Artagnan

D’Artagnan <3